Hier vind je een korte uitleg van de Roos van Leary en de 8 gedragsstijlen.
Wil je jouw kennis en vaardigheden Roos van Leary verder ontwikkelen? Op onze website www.roosvanleary.com geven we je uitleg, voorbeelden, oefeningen en werkvormen!
Ben jij een L&D Professional (trainer, coach, HR, psycholoog of docent) en wil jij de Roos van Leary als inspirerende of verdiepende tool inzetten bij ontwikkeltrajecten? Wij bieden verschillende opleidingen aan.
De Roos van Leary biedt inzicht in interpersoonlijk gedrag, de intentie erachter en het effect op anderen. Dit model helpt je de natuurlijke interactiepatronen tussen mensen te begrijpen. Wanneer ik praat, luister jij. Wanneer ik volg, neem jij de leiding. Drie kernwaarden maken de Roos van Leary tot een krachtig en effectief model.
De Roos van Leary laat zien hoe gedrag gedrag oproept. Het model onderscheidt acht gedragsstijlen die we allemaal in ons hebben. Sommige stijlen gebruiken we moeiteloos en voelen vertrouwd, terwijl we andere vermijden of lastig vinden.
Belangrijk om te onthouden: de Roos van Leary gaat niet over labelen. Het model zegt niet: “Jij bent dominant” of “Jij bent afwachtend”, maar laat zien hoe flexibel je bent in het inzetten van verschillende stijlen en hoe deze door anderen worden ervaren.
Door bewust te worden van deze dynamiek, krijg je inzicht in hoe je interactie kunt beïnvloeden en effectiever kunt communiceren.
Misschien wel het belangrijkste principe van de Roos van Leary: alle gedragsstijlen hebben waarde, afhankelijk van de context.
Jij kunt de beste intenties hebben, maar hoe jouw gedrag overkomt, wordt bepaald door de ander. Iedereen bekijkt interacties door een eigen bril van normen, waarden en ervaringen.
Dit betekent dat:
Kortom: succesvolle interactie begint niet bij wat jij zendt, maar bij hoe het wordt ontvangen.
Veel gedragstheorieën en communicatiemodellen, zoals het DISC model, MBTI, drijfveren en talenten- analyses gaan over de ‘spelers’ binnen de communicatie; je bent de zender of de ontvanger. De Roos van Leary gaat over ‘het spel’ tussen de zender en de ontvanger. Dit spel vindt voortdurend plaats in interactie. Als ik praat, luister jij. Als jij mij iets vraagt, help ik jou. Als ik volg, neem jij de leiding.
Ofwel;
Gedrag roept gedrag op.
In interactie met anderen zijn we elkaar continue aan het beïnvloeden op 2 manieren:
Dominantie;
Hiermee bepalen we de positie in interactie. Dit is mate van actie in gedrag en de invloed die men wilt uitoefenen.
Waarbij geldt:
Affiliatie;
Hiermee bepalen we de klank en kleur in interactie. Dit is de mate van sfeer in gedrag.
Waarbij geldt:
Zo ontstaat een model wat bestaat uit 2 assen;
Iedere gedragsstijl is een combinatie van een ‘score’ op de dominantie-as en een ‘score’ op de affiliatie-as. Om die scores te ordenen in een overzichtelijke vorm ontstaan er 8 ‘taartpunten’ die ieder een gedragsstijl representeren. Elke gedragsstijl kenmerkt zich met eigen typische gedragingen. Iedereen heeft zijn voorkeuren voor bepaalde gedragsstijlen, maar alle gedragsstijlen zijn mogelijk en kunnen nuttig zijn voor iedereen.
Het is handig om een idee te hebben van welk gedrag bij elk van deze gedragsstijlen past. We hebben voor elk gedragstype een korte beschrijving.
Gedrag roept gedrag op, en zo kunnen we 4 interactieparen onderscheiden, die op een natuurlijke manier tot stand komen. Door ze te herkennen maak je interactie enigszins voorspelbaar.
4 natuurlijke interactieparen:
A. Aanval en verdediging: meningsverschillen, pittige discussies en debat.
B. Opdracht geven en gehoorzamen: bevelstructuur, taakgerichtheid
C. Leiden en volgen: betrokken, initiatieven nemen en opvolgen
D. Harmonie: naar elkaar luisteren, vragen stellen, goede sfeer, dialoog
In de cirkel wordt de intensiteit van het gedrag weergegeven in 3 kleuren, waarbij het volgende geldt;
Of gedrag dat grenzen stellend bedoeld is (de intentie), ook wordt beantwoord met opstandig gedrag (de reactie), hangt evenzeer af van de zender als van de ontvanger.
We spreken daarbij van wederkerigheid: je bepaalt samen welk patroon je met elkaar vormt en eventueel in stand houdt.
Als je tegen een vreemde zegt: ‘hé, kom eens hier!’, dan krijg je waarschijnlijk een andere reactie dan wanneer je hetzelfde een keertje tegen je geliefde zegt. Maar als je geliefde steeds maar weer doet wat je zegt en jij doet daar elke keer weer een appél op, kan dat behoorlijk gaan knellen!
Interactiepatronen kunnen gaan ‘knellen’: als minimaal een van de twee last krijgt van de ander in de interactie. Ik praat, jij luistert, ik blijf maar praten en jij blijft maar luisteren. Ik denk: ‘zeg ook eens wat’ en jij denkt: ‘wanneer houdt hij nou eens even zijn mond, dan kan ik ook wat zeggen’.
Er zijn veel meer voorbeelden: teams waarin steeds dezelfde mensen de boventoon voeren (en anderen dus de ‘ondertoon’), managers die de balans tussen de taak en de relatie verloren zijn, mensen die steeds maar voor anderen zorgen en zelf tekort komen, je kent natuurlijk zelf ook talloze voorbeelden in je eigen werk.
Een knellend interactiepatroon ontstaat wanneer de intensiteit het gedrag van groen naar rood gedrag wordt ervaren.
De 4 knellende interactiepatronen zien er als volgt uit:
Je gaat samen een bepaalde richting op en die richting blijkt te ontaarden in een knellend patroon. De kracht van de Roos van Leary is dat het een kompas kan zijn; door van richting te veranderen kan je het (liefst gezamenlijke) einddoel alsnog bereiken. Dit kompas stelt je in staat te bepalen wat je in een moeilijke situatie het beste kunt doen, zoals een landkaart je in staat stelt de weg te vinden als je niet meer precies weet waar je bent.
Om een knellend patroon te doorbreken is het nodig om een andere richting in te slaan door middel van je eigen gedrag. Dat lukt het beste als je het gedrag kiest dat in de Roos van Leary naast het ‘lastige’ gedrag van de ander ligt.
Wat je nu kunt doen is je opstellen naast het ongewenste (lastige) gedrag dat wordt opgeroepen door jouw leidende positie, namelijk volgend gedrag; De Volger. Daarnaast ligt teruggetrokken gedrag (de Stille). Je neemt dus geen initiatief en je zult zien dat anderen dan de zorg van je over nemen. Kijk maar eens naar de groene lijnen in het plaatje hieronder hoe dit werkt.
Interactie is cruciaal in bijna alle aspecten van het leven. Het vormt de basis van menselijke relaties, samenwerking, en sociale structuren. In een werkcontext bepaalt effectieve interactie vaak de productiviteit, teamdynamiek, en het succes van projecten. In de technologie is het de kern van gebruiksvriendelijke ontwerpen en de effectiviteit van systemen. In de natuur is interactie essentieel voor het evenwicht en de overleving van soorten.
De Roos van Leary wordt vaak gebruikt in coaching, training, en teamontwikkeling met het doel:
Het model is populair omdat het een praktische en visuele manier biedt om complexe menselijke interacties te begrijpen en te beïnvloeden.
Met behulp van de Roos kun je knellende patronen in de interactie doorbreken. Door het toepassen van de interactiesleutel is het vrij eenvoudig om knellend gedrag van de ander op zo’n manier effectief te beïnvloeden, zodat je het (liefst gezamenlijke) doel alsnog kunt bereiken.
Het leren toepassen van de Roos van Leary als model is het ‘makkelijke‘ gedeelte.
Het lastige gedeelte is het omgaan met onze eigen emoties en ingesleten gewoontes.
Met passie voor de methodiek en haar onderliggend fundament brengen wij, de Leary Academy, de Roos van Leary naar een niveau van expertise en impact.
De Leary Academy is het opleidingsinstituut om te leren werken met de Roos van Leary, en meer. Wij leiden professionals op om zich de uitdagende kennis, inzichten en vaardigheden toe te eigenen die nodig zijn om interactie tussen mensen te doorgronden, te begrijpen en effectief te beïnvloeden.
In onze opleidingen leer je dit krachtige instrument zelf toepassen binnen ontwikkeltrajecten, vanuit 2 invalshoeken:
Het Interpersoonlijk Profiel (IPP) is een gevalideerde test die gebaseerd is op de Interpersoonlijke Dynamiek, bekend als de Roos van Leary.
De IPP meet de impact van gedrag op de interactie tussen mensen. Het biedt een interpersoonlijke gedragsanalyse waarbij zowel de intentie als het effect van iemands gedrag op anderen direct zichtbaar wordt. Hierdoor is het bijzonder geschikt voor praktisch gebruik in (team-)coaching, trainingen en assessments.
De resultaten bieden waardevolle inzichten in het interpersoonlijke gedrag van een persoon binnen een specifieke context, waaronder:
Met deze inzichten wordt gericht werken aan persoonlijke en professionele groei mogelijk.
